ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
124
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
آنان رد و بدل شد و درگيرىها و دشنامهايى را سبب گرديد . قبل از تقسيمبندى اخير ، رسم بر اين بود كه از هر مطوّف در مقابل هر حاجى كه بر او وارد مىشد شريف يك ريال ماليات دريافت مىكرد بنابراين مطوف امثال اين مالياتها را به هر شكلى كه ممكن بود از حاجى به دست مىآورد ، حال چه فقير باشد و چه ثروتمند و گاهى برخى از مطوفين نيكو دل از فقرا نگرفته و در عوض از حجاج متمكن چند برابر آن را دريافت مىداشتند و شريف هرگز از ماليات مطوّفين در نمىگذشت و به عذر و بهانههاى آنان وقعى نمىنهاد و آنان يا بايد ماليات را مىپرداختند و يا روانهء سياهچالها مىشدند . وَ كَذلِكَ نُوَلِّي بَعْضَ الظَّالِمِينَ بَعْضاً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ « 1 » قدرت و نفوذ شريف عون الرفيق در مكّه شريف مكّه ملقب به « سيد الجميع » است يعنى بزرگ و آقاى همه ، كه بدان از ساير اشراف ، تميز داده شود . او در مكّه حاكم مطلق و امرش مطاع است ، هر كس را كه اراده كند تبعيد كرده و يا به زندان مىافكند و يا عقوبت مىكند . حل و عقد تمامى مسائل و گرفتارىها ، در دست او است و نظر نهايى ارادهء اوست . كليه حكام در مكّه از عالى مقامترين آنان ؛ يعنى احمد راتب پاشا ، كه داراى درجه ارتشبدى است ، تا ديگران ، همگى گوش به فرمان او مىباشند . هر شخص ، كوچكترين نافرمانى از نظر او نمايد ، در هر مقام و مرتبتى كه باشد بلافاصله از مقام و منصبش عزل مىگردد ؛ زيرا شريف از نفوذ فراوانى در دولت برخوردار است ، و همواره خواستههاى او پذيرفته شده ، بلكه هر گونه شكايتى كه از او شود مجددا به او عودت داده شده تا خود بر اساس شرع و يا آنچه كه نظرش بدان تعلق مىگيرد ، حكم نمايد و حكم هم تغييرپذير نمىباشد و واى بر حال شاكى ! آرى اين دست ستمكار و قدرتمند ، متناسب با حال اعراب شرورى است كه تنها با زور و قوّهء قهريه مىتوان آنها را تسليم نمود و به سرسختى و خشونت آنان پايان داد . ليكن اگر در كنار قدرت ، عدالت نيز وجود داشته باشد ، علاوه بر آن كه بر اشرار تأثير
--> ( 1 ) - انعام : 129